Asimov’dan Yapay Zekâya: Robotların Büyüleyici Tarihi

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

‘Robot’ terimini duyar duymaz görmek istediğimiz şey insansı robotlar, ancak Ex Machina gibi filmlerde tasvir edilen bu robotları görmekten hala çok uzağız. Tabi bu sadece filmlerde görebileceğimiz anlamına geliyor. Robotik ve yapay zeka alanı sürekli olarak gelişmekte ve her geçen gün yeni dönüm noktalarına ulaşılmakta…

Robotların tarihi düşündüğümüzden çok daha eskiye dayanıyor. Eski Mısır ve Yunan medeniyetlerinde yer edinen otomatik su saatleri, Homerus’un İlyada’sında bahsi geçen insan yapımı hizmetçiler, Leonardo da Vinci’nin yürüyen mekanik aslanı… Aslında hepsi insansı robotlara uzanan bir teknolojinin ilk adımlarıydı.

Otomatların önemli ölçüde gelişim gösterdiği dönem 13. yüzyıl oldu. Günümüz bilgisayarları dahil aslında tüm bilgisayarlar robot kategorisine giriyor. Atari, video oyunları ve ses çıkarıp hareket eden oyuncak bebekler robot olarak tasnif edilir. Ancak zihnimizdeki robot tarifi, George Moore’un icat ettiği, iki bacağı üzerinde yürüyebilen makine ile birebir aynıdır.

1893’te Kanadalı profesör George Moore, çelikten yapılmış ve 0.5 beygir gücündeki buhar motoruyla çalışan insansı robot prototipi “Steam Man”i üreterek robotların tarihinde yerini aldı.

1898 yılında mucit Nikola Tesla, Madison Square Garden’da uzaktan yönetilen bir dalgıç teknesi için bir model geliştirdi. Tesla günün birinde akıllı, bağımsız bir insansı robot inşa etmenin mümkün olduğuna inandığını yazdı. Ancak Tesla’nın fikirleri 20. yüzyıla kadar ciddiye alınmadı. Aslında, bildiğimiz robot endüstrisi sadece 20. yüzyılın ortalarında belirdi. Araştırma ve geliştirme ekipleri ciddi bir şekilde çalışmaya başladıktan sonra robotlar sanayide üretime entegre edildi; askeri, havacılık, uzay, tıp ve eğlence sektörlerinde yavaş yavaş kendini göstermeye başladı.

“Robot” kelimesi ile ilk kez 1920’de Çekoslavak Karel Capek tarafından yazılan bir tiyatro eserinde tanışmış olduk. 22 yıl sonra ise Amerikalı profesör Isaac Asimov’la ‘robot’ kelimesinden türetilen ‘robotik’ kavramı ile tanıştık. Mısırlılarla insanlığın hayatına giren robotlar, bu süreçte sadece eğlence amaçlı unsurlar olmaktan çıkıp insanların hayatını kolaylaştırmaya yönelik geliştirilen teknolojik konseptler halini aldı. Gelişim aşamalarında tarihe düşülen önemli notlardan biri Isaac Asimov’un 1942’de yayınladığı robot yasası oldu.

Ünlü bilimkurgu yazarı Isaac Asimov yaşamı boyunca 500’ün üstünde eser yazdı.

Bu 3 maddelik robot yasasına göre;

  • Bir robot bir insanı yaralamaz veya kayıtsız kalarak zarar görmesine neden olmaz.
  • Bir robot, birinci kanunla çelişmemesi şartıyla, insanların verdiği emirlere uymak zorundadır.
  • Bir robot, birinci veya ikinci kanunla çelişmediği sürece kendi varlığını korumalıdır.

Sanayi Devrimi’yle gelen teknolojik gelişmelerin ardından sadece karnına bastırınca ağlayan oyuncak bebeklerden ibaret olan robotik sektörü, 1962’de General Motors’un Unimate’i üretmesiyle birlikte sıcak metalleri taşıtmak için endüstriye girdi. 20. yüzyıla geldiğimizde robotik sistemler iş dünyasına çoktan girmişti bile… Tekrar programlanabilen robotlar, birden fazla iş yapabilenler derken robotlar şimdi evlerimizde  bile kullanabilir hale geldi.

Robotların kronolojisine kısa bir bakış:

Robotların kısa tarihindeki mihenk taşı niteliğindeki olaylara şöyle bir göz atalım:

  • 1953’te Japon firması Seiko, farklı tipteki birçok saat parçasının montajını yapan minyatür bir robot geliştirdi.
  • 1962’de General Motors ilk endüstriyel robotu üretmeyi başardı.
  • 1963’te bilgisayar denetimli ilk yapay kol geliştirildi.
  • 1964’te ise ilk kez Yapay Zekâ araştırmaları başladı. Bu araştırmalar MIT ve Stanford Üniversitesi’nin öncülüğünde ilerledi.
  • 1976 yılında Viking 1 ve Viking 2 uzay araçlarında robot kollar kullanılmış oldu.
  • 1998’de Furby ile robot oyuncular yaşamın içerisinde dâhil olmaya başladı.
  • 1999’da Sony bir ev hayvanı olarak geliştirdiği robotik oyuncağı Aibo’yu piyasaya sürdü.
  • 2000 yılında Honda, humanoid robotu Asimo ile tüm dünyanın gözlerini üzerine çekti.
  • Kademeli olarak gerçekleşen gelişmelerle birlikte 2004 yılında robotik sektörü sadece Kuzey Amerika’da 1.06 milyar dolarlık iş hacmine ulaştı.
  • 2008 yılında NASA’nın Phoenix adını verdiği robotu, Mars’ta yürütülen araştırmaları başarılı bir şekilde gerçekleştirmeye başladı.
  • 2011’de gönderilen Mars Bilim Laboratuvarı ve Curiosity, 2012 yılında Mars’a iniş yapmayı başardı.
  • 2015 yılında Geminoid F adı verilen bir robot insan gibi görünüp rol yapabilmesi için tasarlandı. Bu robot Sayonora filminde Leona adlı karakteri canlandırarak tarihe geçti.
  • 2016 yılında Boston Dynamics, iki ayağı üzerinde yürüyebilen dünyanın en gelişmiş engebeli arazi ve iş robotu olan Atlas‘ı tanıttı. Yine aynı yıl Hanson Robotics tarafından Sofia adlı robot geliştirildi ve Sofia kısa sürede tüm dünyada konuşulur hale geldi.

Ünlü aktör Will Smith ve Sofia’nın eğlenceli buluşmasını izlemek isteyebilirsiniz.

  • Yine 2016 yılının en dikkat çeken konularından biri de DeepMind tarafından geliştirilen bir AI sistemi olan AlphaGo adlı robotun Go oyununda dünya şampiyonu Lee Sedol’u yenmesi oldu. Problemleri nasıl çözeceğini öğrenebilen AlphaGo, yapay zeka yaratma araştırması için önemli bir dönüm noktasıydı.
  • 2017 yılında güncellenen haliyle AlphaGo Zero, AI sayesinde kendi başına bilgi oluşturabilmeye başladı. Şu anda AlphaGo Zero, proteinler üzerinde çalışarak ilaç keşfinde devrim yaratabilecek bir bulguyu çözmeye çalışıyor.

Jeremy Wyatt’ın basit ve tekrarlayan görevleri gerçekleştiren ilk robottan; belirsiz koşulları yönetmeyi öğrenen robotlara kadar geçen süreci konu alan TEDx konuşmasını izlemelisiniz.

Jetgiller gibi bir yaşam gerçek mi olacak?

Yapay zeka ile birlikte robotlar olağanüstü yetenekler ve insansı görünümler kazanmaya başladı. Teknolojik ilerlemelerle birlikte yaşanan bu gelişmeler gelecek adına ‘Jetgiller’deki gibi bir yaşamın hayalini kurduruyor. Pek iyi, robotların geleceği nereye doğru gidiyor?

Son dönemin en popüler teknolojisi olarak tanımlanan AI, büyük şirketlerin de favori konusu durumunda. Yapay zekâ ile alakalı konulara en çok yatırım yapan şirketlerin başında Google ve Facebook var. Google’ın kısa bir süre önce “kişiliğe sahip robot” teknolojisinin patentini aldığı haberi yayılmıştı. Bu patentten de anlaşılacağı üzere Google, her bir insana ait kişisel bir robot yerine, robotlar arasında kişilik özelliklerini aktarmayı mümkün hale getirmeyi planlıyor.

Oxford Üniversitesi’nden İnsanlık Geleceği Enstitüsü’nden bir grup araştırmacının yaptığı araştırma sonuçlarına göre yapay zekânın gelişmesiyle birlikte robotların 2027 yılına kadar tır şoförlerinin işini elinden alacak. 2053 yılına kadar ise cerrahlar yerine robotları görmeye başlayacağız. Bu araştırmaya katılan makine öğrenmesi uzmanlarının öngörülerine göre robotlar 45 yıl içinde neredeyse bütün işleri insanlardan daha iyi yapabilecek hale gelecek. Araştırmacıların %50’si ise önümüzdeki 100 yıl içinde insanların yaptığı bütün işlerin AI ve robotlar sayesinde otomatik hale geleceğine inanıyor.

Fujitsu’nun yapay zekâsı Zinrai…

Yapay zekânın günlük yaşam ve iş yaşamında uygulanabileceği bir geçiş dönemindeyiz. Her şey gelişerek değişiyor. “Dünya bir daha asla aynı olmayacak.” El yazısı tanımadan matematik sınavlarına kadar birçok teknik konuda Yapay Zeka’nınx insanlardan daha yetenekli olduğunu kanıtlamış durumda. Yapay zekâyı daha da ileriye taşımak adına Fujitsu olarak biz de Zinrai ile AI hizmet ve çözümlerinin birlikte yaratılmasına olanak sağlayan insan merkezli bir yaklaşım sunuyoruz. Zinrai’de sürekli büyüyen müşteri sorunlarını karşılamak için geliştirilmiş en iyi global teknolojileri kullanıyoruz. Zinrai’de yapay zekânın gücünü, özenle seçilmiş ortak yeteneklerle birleştirerek, müşterilerimizin karşılaştığı zorlukların üstesinden gelen en uygun AI destekli çözümleri sunabiliyoruz.

Fujitsu Zinrai AI platformu kısa tanıtım videosuna göz atın!

 

Size nasıl yardımcı olabiliriz?

Kurumunuzun ya da müşterilerinizin dijital dönüşümünü gerçekleştirmek mi istiyorsunuz? Bilgi teknolojileri alanında sunduğumuz uçtan uca çözümlerimiz ve konusunda uzman dönüşüm danışmanlarımızla birlikte sizinle çalışmaya hazırız. Bize aşağıdaki form alanından ulaşabilirsiniz. 

Sosyal medyadan takipleşiyor muyuz?
Dijital dönüşüm hikâyelerinden, araştırmalardan ve bizden haberdar olmak için sosyal medya hesaplarımızı takip edin.
Twitter: https://twitter.com/FujitsuTurkey
Linkedin: https://www.linkedin.com/company/fujitsu-turkey

Twitter

Fujitsu Türkiye's Twitter avatar
Fujitsu Türkiye
@FujitsuTurkey

BT desteğinde devrim yaratan Fujitsu’nun uzmanları, işletmelerin Bilgi Teknolojileri tarafındaki destek hizmetlerin… twitter.com/i/web/status/1064402907288793088

Fujitsu Türkiye's Twitter avatar
Fujitsu Türkiye
@FujitsuTurkey

Fujitsu tarafından yayınlanan araştırmaya göre, kuruluşların %72’si müşteri beklentilerinin en önemli öncelikleri o… twitter.com/i/web/status/1064080818312790016

Fujitsu Türkiye's Twitter avatar
Fujitsu Türkiye
@FujitsuTurkey

Bugün iş ortağımız Network Kurumsal ile ‘Dijital Dönüşüm Yolu’ kapsamında Antalya’dayız. Fujitsu Satış Öncesi Deste… twitter.com/i/web/status/1063744318513532928

Fujitsu Türkiye's Twitter avatar
Fujitsu Türkiye
@FujitsuTurkey

Yapay zeka çözümleri bildiğimiz perakende dünyasını da değiştiriyor. Gartner’a göre 2020 yılına kadar müşteri ile o… twitter.com/i/web/status/1063718521451028481

Fujitsu Türkiye's Twitter avatar
Fujitsu Türkiye
@FujitsuTurkey

VDI (Sanal Desktop Altyapısı) maliyetleri azaltırken üretkenliği artırıyor. TOBB (Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğ… twitter.com/i/web/status/1063356087515127808

Show Buttons
Hide Buttons